روانشناسی آموزشگاهی

اگرچه اين كيف‌ها بسيار كاربردي و مناسب هستند، اما در صورت سنگيني بيش از حد يا استفاده نادرست، مي‌توانند باعث كشش ماهيچه‌ها و مفاصل و درد در ناحيه پشت شوند. در اينجا به نكاتي اشاره مي‌كنيم كه به دانش‌آ‌موزان كمك مي‌كند تا كيف كوله‌پشتي مناسب تهيه كنند.

اگرچه بسياري از فاكتورها و عوامل مي‌توانند باعث درد در ناحيه پشت شوند (مثل مشاركت بيش از حد در فعاليت‌هاي ورزشي، وضعيت نامناسب در نشستن و كم‌تحركي‌هاي طولاني‌مدت)‌ اما برخي دانش‌آموزان به خاطر اين كه در تمام طول روز مقدار زيادي كتاب و دفتر با خود حمل مي‌كنند، دچار اين نوع دردها مي‌شوند. بيشتر پزشكان و فيزيوتراپ‌ها پيشنهاد مي‌كنند كه بچه‌ها نبايد باري بيش از 10 تا 15 درصد وزن بدن خود را در كيف گذاشته و حمل كنند.

براي كمك به فهم اين مطلب كه چقدر يك كيف سنگين مي‌تواند روي بدن كودك تاثير بگذارد، بايد به نحوه عملكرد نواحي پشت بدن بپردازيم. ستون فقرات از 33 استخوان تشكيل شده كه مهره ناميده مي‌شود و بين مهره‌ها، ديسك قرار گرفته است.

وقتي يك شيء سنگين مانند يك كيف كوله‌پشتي پر از كتاب به طور نادرستي روي شانه‌ها قرار مي‌گيرد، نيروي وارد شده مي‌تواند بچه را به سمت عقب بكشاند. براي جبران، بايد كودك به سمت جلو خم شود و اين كار باعث مي‌شود كه ستون فقرات به طور غيرطبيعي به هم فشرده شود. وزن سنگين ممكن است باعث ايجاد درد در نواحي پشت، گردن و شانه در كودك شود.

كودكاني كه كوله‌پشتي خود را فقط روي يكي از شانه‌هايشان مي‌اندازند (كه بسياري از آنها هم اين كار را انجام مي‌دهند!) درواقع به يك سمت بدن خود متمايل مي‌شوند تا وزن اضافه را جبران كنند. در اين حالت آنها درد در ناحيه پشت بدن را تجربه كرده و شانه‌ها و گردنشان كشيده مي‌شود.

استفاده نامناسب از كوله‌پشتي مي‌‌تواند باعث ‌ايجاد وضعيت نامناسب در فرم بدن شود. دخترها و بچه‌هاي كوچك‌تر در خطر ناراحتي‌هاي ناشي از سنگيني كوله‌پشتي‌ها قرار دارند، چراكه حساس‌ترند و حمل بارهاي نامتناسب با وزن بدن برايشان زيانبارتر است. همچنين كوله‌پشتي‌ها با بندهاي نازك و سفت كه در داخل شانه‌ها جاي مي‌گيرند روي اعصاب و گردش خون تاثير مي‌گذارند. اين نوع از بندها مي‌توانند باعث سوزش، بي‌حسي و ضعف در بازوها و دست‌ها شوند.

كيف‌هاي سنگين يا پر تنها باعث دردهاي ناحيه پشت بدن نمي‌شوند بلكه معايب ديگري هم دارند. بچه‌هايي كه كيف‌هاي بزرگ حمل مي‌كنند اغلب از مقدار فضايي كه كيف اشغال مي‌كند، آگاه نبوده و هنگام راه رفتن يا دور زدن يا حركت در جاهاي تنگ و باريك مرتب با كيف خود به ديگران ضربه وارد مي‌كنند و باعث صدمه زدن به كودكان ديگر مي‌شوند. حمل كيف‌هاي سنگين طريقه راه رفتن يك فرد را تغيير داده و خطر افتادن بويژه در پله‌ها را افزايش مي‌دهد.

به رغم مشكلات بالقوه‌اي كه كوله‌پشتي‌ها دارند، اما در واقع در صورت استفاده درست، يك وسيله عالي براي دانش‌آموزان هستند، اما قبل از اين كه يك كوله‌پشتي جديد و به روز براي فرزندتان تهيه كنيد، به نكات زير توجه داشته باشيد:

ـ هنگام خريد كوله‌پشتي‌ها سعي كنيد يك كوله‌پشتي سبك انتخاب كنيد كه وزن اضافه‌اي را به كودك تحميل نكند. مثلا اگرچه كيف‌هاي چرمي خيلي زيبا هستند، اما از كيف‌هاي سنتي پارچه‌اي سنگين‌ترند.

ـ يك كيف با دو بند پهن انتخاب كنيد، زيرا بندهاي خيلي نازك به شانه‌ها صدمه مي‌زنند.

ـ كيفي را بخريد كه روكش نرمي داشته باشد تا نه‌تنها راحتي را افزايش دهد كه ساير بچه‌ها را نيز از ضربات ناشي از وسايل تيز موجود در كيف مثل خط‌كش، مداد و كتاب نجات بدهد.

ـ كوله‌پشتي‌هايي كه داراي يك بند اضافه در ناحيه كمر هستند، بهترند چون به توزيع وزن در كل بدن كمك بيشتري مي‌كنند.

ـ كيف‌هايي كه داراي جيب‌هاي بيشتري هستند نيز در توزيع بيشتر وزن تا حدودي موثرند.

اگرچه كوله‌پشتي‌هايي كه داراي چرخ بوده و قابليت كشيده شدن روي زمين را دارند براي كساني كه بار زياد و سنگيني در كيف مي‌گذارند مناسبند، اما حمل آنها در بالا بردن از پله يا در روزهاي برفي سخت است.

براي كمك به كودك خود براي جلوگيري از صدمات ناشي از استفاده از كوله‌پشتي مي‌توانيد اقدامات زير را انجام دهيد:

ـ بار كيف را سبك كنيد. توصيه شده كه نبايد وزني بيش از 10 تا 15 درصد وزن بدن توسط شخص حمل شود. اگر نمي‌دانيد 10 تا 15 درصد وزن فرزندتان چقدر است، ‌از يك ترازو استفاده كنيد. (مثلا اگــــر كــودكتان 30 كيلوگرم وزن دارد، وزن 3 تا 6‌/‌3 كيلويي، حداكثر باري است كه او مي‌تواند در كيف خود حمل كند)‌.

ـ به كودك خود آموزش دهيد كه هر دو بند كيف را روي 2 شانه خود قرار دهد و از كيف درست استفاده كند.

كارهاي ديگري كه مي‌توانيد در اين زمينه انجام دهيد عبارتند از:

ـ كودك خود را به استفاده مرتب از ميز تحرير و قفسه كتاب‌ها تشويق كنيد و اجازه ندهيد كه تمام طول روز، كتاب‌هايش را در كيفش با خود حمل كند.

ـ‌ از او بخواهيد كه وسايل غيرضروري را با خود حمل نكند چون وزن كيف را افزايش مي‌دهد.

ـ او را تشويق كنيد كه فقط كتاب‌هاي مورد نيازش را با خود به مدرسه ببرد نه هرچه كتاب و دفتر دارد.

ـ ‌بلند كردن كوله‌پشتي به روش صحيح مي‌تواند از صدمه به كودك جلوگيري كند. كودك بايد ياد بگيرد كه يك كيف را با هر وزني، اين‌گونه از زمين بردارد: ابتدا زانوهايش را خم كند و سپس كيف را با هر دو دست برداشته و روي شانه‌هايش قرار دهد.

ـ‌ به كودك آموزش دهيد كه از همه قسمت‌هاي كوله‌پشتي استفاده كند و وسايل سنگين‌تر مثل كتاب‌ها را در قسمت وسط كيف بگذارد.

اگر مي‌بينيد كه كودكتان كيفش را درست حمل نمي‌كند به او آموزش داده و مضرات استفاده نادرست از كوله‌پشتي را به او توضيح دهيد. اگر كودكتان دچار درد در نواحي كمر، پا و دست شده، بهترين كار مشورت با پزشك متخصص است.