علاوه بر آن فضاهاي آموزش و پرورش بر كارايي برنامه هاي آموزشي اثر مي گذارد.مدتها است در جهان برنامه های آموزشی و به دنبال آن فضاهاي آموزشي تغییر زیادی کرده اند. به عنوان مثال امروزه از هر فضایی در مدرسه برای آموزش دانش آموزان به بهترین وجه بهره برداری می شود. به طوری که فضای کلاس ها و حتی حیاط مدرسه انباشته از وسايل و تصاویر کمک آموزشی است. بچه های امروزی دیگر محکوم نیستند ساعت ها ثابت در نیمکت ها بنشینند. بلکه در صندلی های تک نفره ای می نشینند که سطح میز آنها برای استفاده از وسايل آزمایشگاهی و کمک آموزشی صاف است. با وجود این صندلی ها معلمان می توانند متناسب با هر فعالیتی نحوه آرایش کلاس را تغییر دهند.به عبارتي در عصر جديد فضاهاي آموزشي خودشان مانند كتاب درسي، معلم و شيوه ارزشيابي يكي از اصول برنامه ريزي درسي به شمار مي آيند. تا حدي كه متناسب با برنامه هاي درسي فضاي آموزشي مناسب آن به وجود مي آيد.در روش هاي سنتي آموزش، معلمان گوينده و دانش آموزان شنونده بودند. به عبارتي آموزش بر مبناي سخنراني بود و در نتيجه معلم بر دانش آموزان احاطه داشت. در نتيجه نيمكت هاي دو يا سه نفره پشت هم چيده مي شدند و امكان حركت و مانور دانش آموزان و معلم كم بود. اما با مطالعه بر روی شیوه های مختلف آموزش مشخص شده یکی از بهترین شیوه های آموزشی که می تواند به نحو مؤثری بین آموزگار، دانش آموز و مباحث درسی رابطه ايجاد كند آموزش گروهی است. از جمله مزایای آموزش گروهی نیز طرح ایده های نو و ترغیب دانش آموزان به صحبت کردن است. این روش که اینک در جهان به طور گسترده به کار گرفته می شود اقتضا می کند که فضای آموزشی متناسب با آن تدارک دیده شود. همچنين در شيوه هاي آموزشي سنتي و چيده شدن نيمكت ها پش سر هم بسياري از بچه هايي كه قد بلندي دارند به ناچار به ته كلاس رانده مي شوند و از ناحيه معلم به آنها توجه نمي شود. در حالي كه اگر بچه ها به جاي اين كه پشت هم بنشينند به شكل دايره اي بنشينند به طور يكسان مورد توجه معلمان قرار مي گيرند.به اين ترتيب با نگاه جديد به نظام آموزشي صندلي ها تكي است. اين صندلي ها امكان جابجايي دارند. سطح آنها طوري درست شده كه مي توان وسايلي را به راحتي روي آنها قرار داد و آزمايشاتي انجام داد. با اين صندلي ها امكان اين وجود دارد كه دانش آموزان به گروه هاي چند نفره تقسيم شوند و كارهاي گروهي انجام دهند. به اين ترتيب معلم هم به جاي اين كه در جلوي كلاس تك گو باشد، بين صندلي ها مي گردد و ديگر نقش سخنران را ايفا نمي كند. بلكه در نقش راهنما ظاهر مي شود.در نظام هاي پيشرفته آموزشي حتي دانش آموزان بر حسب دروس مختلف در كلاس هاي مختلف مي گردند و دروس تخصصي در كلاس هاي مختلف و همراه با امكانات متناسب با آن دروس تدريس مي شود. مدارسي كه در كشورمان كوشيده اند از چنين تجاربي استفاده كننده به نتايج خوبي دست يافته اند.تغييرات زياد با هزينه هاي اندك به كار بستن روش هاي جديد براي تحول در فضاهاي جديد و خارج كردن محيط هاي آموزشي از حالت كسالت بار بيشتر از آن كه هزينه بر باشد، نيازمند تغيير نگرش در مسئولان و معلمان مدارس است.در گام اول براي اين كه مدارسمان را جذاب تر كنيم و نتايج بهتري از آنها بگيريم، لازم است مشخص كنيم كه دقيقاً مي خواهيم چه شيوه آموزشي اي را در مدارسمان اجرا كنيم و به عبارتي مي خواهيم در مدارسمان چگونه به دانش آموزان آموزش دهيم. آيا همچنان شيوه هاي سنتي آموزشي را مي پسنديم يا به دنبال نظريه هاي آموزشي جديدي هستيم. آيا قرار است در مدارس ما دانش آموزان مبتكر و با جرأت بار بيايند يا تنها به كتاب هاي درسي بسنده مي كنيم و مي خواهيم كه آنها تنها درسخوان باشند؟واقعيت اين است كه وقتي بسياري از دانش آموزان از تعطيلي مدارس شاد مي شوند اين را بايد به پاي اين گذاشت كه مدارس را جذاب نمي بينند.جالب است كه ظاهراً فضاهاي آموزشي گذشته ما به شيوه هاي نوين آموزشي دنيا نزديك تر بودند. بسياري از مدرسه چهار باغ اصفهان به عنوان نمونه اي از مدارس مربوط به چند صد سال پيش مثال مي آورند كه هم داراي محيطي زيبا و جذاب و هم با امكان بحث و كار جمعي بوده است. هر چند كه نمي توان در شرايط كنوني به طور كامل از اين مكان ها الگوبرداري كرد ولي اين نمونه ها نشان مي دهد كه ما براساس تجربيات گذشته مان امكان و توان تغيير شرايط و پوياتر كردن فضاهاي آموزشيمان را داريم. اگر به رويكرد مناسبي در زمينه نظام آموزشي دست يابيم هم ساختمان ظاهري و هم محيط داخلي مدارسمان را مي توانيم به شيوه اي جذاب سامان دهم. البته اين تغييرات تنها به معماري منحصر نمي شود. به عنوان مثال ما مي توانيم بيشتر از روانشناسي رنگ ها در فضاهاي آموزشيمان استفاده كنيم. هر رنگي احساس خاصي در بيننده ايجاد مي كند. اگر مي خواهيم دانش آموزاني پويا داشته باشيم مي توانيم از رنگ هاي ويژه اي استفاده كنيم كه شادي و اميد و حركت ايجاد كنند. همچنين رنگ ها بر فرايند يادگيري تأثير مستقيم دارند. رنگي كه در كلاس به كار مي رود، نوعي كارايي دارد، رنگ راهروها نوعي ديگر و رنگ و مصالحي كه در حياط مدرسه به كار مي رود نيز تأثير ديگري به جا مي گذارد. به عنوان مثال رنگي كه در حياط مدرسه به كار مي رود مي تواند بچه ها را به نشاط و تفريح وا دارد و يا موجب شود آنها تجديد قوا كنند.وجود فضاي سبز در حياط مدرسه،‌ مدرسه را زيبا مي كند و اضطراب را كاهش مي دهد.از تمام اين امكانات مي توان به عنوان وسايل كمك آموزشي نيز استفاده كرد. دانش آموزان مي توانند نقشي در ايجاد فضاي سبز داشته باشند و ضمن همكاري در كاشت و نگهداري از آنها درباره گياهان آموزش ببينند. هم اينك در جهان وجود فضاي سبز در مدارس چنان ضروري تلقي مي شود كه كشورهايي نظير آلمان مدرسه هايشان را به باغ مدرسه تبديل كرده اند. با تصاوير زيبا و گلدان ها مي توان مدرسه را زينت داد و از آنها به عنوان وسيله كمك آموزشي نيز استفاده كرد. با به روز كردن كتاب هاي كتابخانه و محيط خلاق مي توان دانش آموزان را به كتاب خواني علاقه مند كرد و به طور كلي همه اين ابزار به شكوفايي استعداد دانش آموزان كمك مي كند. حتي مي توان هنر را نيز وارد فضاهاي آموزشي كرد و با گذاشتن نقاشي ها و مجسمه هاي زيبا حس زيبايي شناسي دانش آموزان را تقويت كرد و در عين حال به آنها در زمينه فرهنگي و هنري به ويژه فرهنگ ملي و هنر بومي آموزش داد.پژوهش هايي كه در آمريكا انجام شده حاكي از اين است كه بين فضاي آموزشي اي كه دانش آموز در آن درس مي خواند و سطح يادگيري او رابطه اي مستقيم وجود دارد. بنابراين لازم است به بهترين وجه بكوشيم از فضاهاي آموزشيمان براي افزايش يادگيري استفاده كنيم.